The only excuse for making a useless thing is that one admires it intensely.
All art is quite useless.
– Oscar Wilde
Muziekpraktijk Pandemonium
Waarom kiest iemand er voor om zich met de kunst van het muziek maken bezig te houden? De Britse schrijver Oscar Wilde was van mening dat kunst geen reden buiten zichzelf nodig heeft, om bestaansrecht te hebben. Fanatieke musici en andere kunstenaars zullen het met hem eens zijn. Gelukkig is er voor de gemiddelde praktische Hollander inmiddels door vele onderzoeken bewezen dat met name muziek in al haar vormen een zeer gezonde, nuttige kunstvorm is.
Luisteren naar (live) muziek bindt, versterkt de sociale identiteit en helpt in moeilijke tijden. Het maken van muziek is nóg beter voor ons: het bevordert de zuurstofopname in de hersenen, maakt ons slimmer, leert ons beter te luisteren, samenwerken en inleven in de ander.
Muziek, plezier, leren en groeien gaan dus hand in hand. Daarom dat muziekles voor jong en oud niet alleen heel leuk, maar ook verstandig is. De motorische ontwikkeling is er bij gebaad, kinderen leren expressie te geven aan emoties en er worden studievaardigheden en discipline opgedaan. Wie een muziekinstrument bespeelt, creëert ongeacht leeftijd nieuwe verbindingen in de hersenen, waardoor het ook op andere gebieden makkelijker blijft om nieuwe kennis op te doen. Reden te over dus om spelend te leren!
De panfluit
Panfluit is een van de oudste instrumenten ter wereld. Dit geeft een grote historische rijkdom en heel veel invalshoeken voor de lessen. Er is voor ieder wat wils: muziek van de Balkan tot aan Zuid-Amerika, van madrigaal tot nieuw klassiek. Het is zelfs mogelijk met elektronica te werken, voor improvisaties en composities.
De klank van de panfluit zal voor velen de doorslag geven om voor dit instrument te kiezen. Omdat het een blaasinstrument is, ligt het dicht bij de mens zelf; je adem bepaalt wat er met het geluid gebeurt. De mogelijkheden tot expressie zijn eindeloos: van lieflijk en zacht tot agressief en luid, met alle denkbare variaties van klankkleur daarbij.
Er kan al op jonge leeftijd begonnen worden met de lessen. De basisprincipes van het panfluit spelen zijn erg transparant, waardoor ook jonge leerlingen al snel resultaat boeken. Het is wel van belang dat ze aan worden gemoedigd om regelmatig te oefenen, want dat is altijd nodig bij het volgen van muziekles. Over het algemeen is dat vanaf een jaar of 7 goed op te brengen, maar het blijft afhankelijk van het kind. Kom dan ook gerust voor een (gratis) proefles langs om uw kind te laten proeven van het instrument en de mogelijkheden te bespreken.
Lesinhoud
In individuele of kleine groepslessen van 30, 45 of 60 minuten komen muzikaliteit, technische vaardigheid, theoretische kennis en luistervaardigheid aan bod. De lessen zijn in principe wekelijks, waar bij beginners niet van kan worden afgeweken. Voor de gevorderde leerling is hierin meer flexibiliteit. Het tempo en de inhoud van de lessen zijn grotendeels afhankelijk van de leerling(en).
Iedere les zal een element techniek, theorie en melodie bevatten. Het is van essentieel belang dat er over het algemeen vijf dagen per week ook thuis wordt gestudeerd, om de oefeningen, eventuele teksten, en liedjes in te studeren en te beluisteren. Voor de echte beginner ligt dit op zo’n 15 tot 20 minuten per dag, voor de gemiddelde leerling op 20 tot 30 minuten en voor de gevorderde leerling op 30 tot 60 minuten per dag.
De leerling krijgt een CD met daarop fragmenten van voornamelijk panfluitmuziek, uit verschillende genres en door verschillende spelers. Op die manier kan er een klankbeeld gevormd worden: wat zou ik graag willen horen, en hoe kom ik daar? Dit is belangrijk om de leerling langzaam maar zeker zelfstandiger te maken.
Beginnende leerlingen hoeven nog geen noten te kunnen lezen; zeker in het begin wordt er op gehoor gespeeld, pas na een aantal lessen wordt het notenschrift geïntroduceerd. Ook als de leerling al wel van blad kan spelen zal er nog regelmatig zonder bladmuziek worden gemusiceerd, om zo gehoor en geheugen scherp te houden.
Als de leerling genoeg vaardigheden heeft ontwikkeld, wordt samenspel aangemoedigd. Aanvankelijk zal het vooral gaan om panfluitduo’s en trio’s, maar er wordt zo snel als mogelijk overgegaan op samenspel met andere instrumenten. Dit kan door middel van een project vanuit de lespraktijk, maar er mogen ook vriendjes, vriendinnetjes, familieleden, of klasgenootjes meekomen naar de les die zelf een instrument spelen.
Als er een vast ensemble is dat in die samenstelling regelmatig bij elkaar wil komen, is het ook mogelijk om puur met dit ensemble een aantal lessen te nemen. Zo kan er o.a. gewerkt worden aan nieuw repertoire, het verbeteren van het samenspel of presentatievaardigheden. Dit hangt natuurlijk helemaal af van de wensen van het ensemble: van een enkele coaching sessie tot een reeks lessen.
Workshops en cursussen
Het is ook mogelijk om in korte tijd een mooie ervaring te beleven met panfluit in de vorm van een workshop of korte cursus. Omdat het basisprincipe van panfluit spelen erg transparant is, kun je met een groep mensen als snel iets leuks neerzetten. Of het nu gaat om een eerste kennismaking met de panfluit op de basisschool of zelfs het kinderdagverblijf, het dirigeren van een ad-hoc panfluitorkest op een beurs, of het leren van je eerste liedjes tijdens de naschoolse opvang, er zit hoe dan ook muziek en heel veel plezier in. De exacte vorm hangt af van de tijd die er beschikbaar is, in combinatie met de doelgroep en de locatie.
Voor de regio Wijchen-Beuningen kunnen basisscholen contact opnemen met het Cultuurpunt. Hier beschikt men over een overzicht van de mogelijkheden en bijkomende kosten van panfluit in de klas.
